» HARMANDALI

HARMANDALI              TARIHI:          Harmandali Kasabasinin kesin bir tarihi bulgusu olmamasina ragmen 1820 yilindan önce kuruldugu tahmin edilmektedir. Beldemiz bu güne kadar “Harabende, Harben-deli ve son olarak Harmandali ismini almistir. Beldenin kuzeyinde bulunan Bezirgân Höyükleri adi ile anilan iki adet höyük mevcuttur. Bu höyükler Nevsehir Tabiat ve Kültür Varliklarini Koruma Kurulu tarafindan 1. ve 2. derecede sit alani olarak ilan edilmistir.             Sit alani olarak belirlenen höyüklerin Güney istikametinde Dogu-Bati dogrultusunda ki yolun halk arasinda Bagdat yolu olarak tabir edilmektedir. Bu höyüklerin site sehri olarak kullanildigi, gerek etrafinin yigma toprakla surla çevrili olmasi gerekse yerlesim yerlerinin ve mezarliginin da bulunmasindan kuvvetle anlasilmaktadir. Kurtulus savasi yillarinda bu yolun halen kullanildigi, çok miktarda askerin orada konaklayarak köylüler tarafindan yiyecek ve içecek ikram edildigi ve giden askerlerin bir daha geri dönmedikleri söylenmektedir.             Kasaba 1976 yilinda köy tüzel kisiliginden Belediye tüzel kisiligine kavusmustur. 1976 yilinda yapilan ara seçimle ilk belediye baskanligini Kasabamizda dogan, daha sonra Misir El Eser Üniversitesinde ögrenimini tamamlayarak Konya’ya dönüs yapan, Halk arasinda gözlüklü hoca diye anilan Ahmet Necati AKSARAY yapmistir. Ilgili kisi zaman zaman Kasabamiza gelerek özellikle dini konularda camilerde vaaz vermistir. Ahmet Necati AKSARAY’IN özellikle Konya’da yayimlanan günlük gazetelerde makaleleri yayimlanmistir.             1977 yilinda yapilan seçimle Dogan KONAR göreve baslamis, görevi 12 Eylül 1980 tarihine kadar devam etmistir.              Normal döneme geçisle birlikte 1984 yilinda yapilan seçimle Mehmet ÇAM belediye baskanligini kazanmis görevi 1994 yilina kadar devam etmistir.              1994 yilinda yapilan seçimle Dogan KONAR yeniden seçilerek 1999 yilina kadar görev yapmistir.              1994 yilinda yapilan seçimde ise Haci ATAÇ belediye baskanligi görevini 2004 yilina kadar devam ettirmistir.              2004 yilinda yapilan Mahalli Idareler seçimi ile Süreyya GEDIK belediye baskanligi seçimini kazanmistir. Süreyya GEDIK 1976 yilindan bu yana 7. dönem belediye baskani olarak 3 yildir görev yapmaktadir.              Kasabanin 2000 genel Nüfus sayimina göre nüfusu 3263 kisidir.                           COGRAFI KONUMU:             Harmandali Iç Anadolu Bölgesinde Aksaray ili Ortaköy Ilçesine baglidir. 950 rakimda bulunmaktadir. Ortaköy ilçesine 35 Km. Aksaray Iline ise 90 Km.mesafededir. Harmandali’nin Güneyinde Agaçören Ilçesi, Güney Dogusunda Camili Kasabasi, Batisinda Kütüklü Köyü, Kuzeyinde Bektik Köyü ile Dogusunda Devedami Kasabasi bulunmaktadir. Harmandali Iç(Orta) Anadolu Bölgesinin iklim yapisi olan Karasal iklime sahiptir. Küresel isinmadan kaynaklanan kuraklik Kasabamizi 1. derecede etki altina almis, yüzeysel sularin çekilmesi ile birlikte kuraklik kendini hissettirmistir. Her geçen yil yeralti sularinda seviye düsüklügü artarak devam etmektedir.                         EKONOMIK DURUM:             Harmandali 1962 yilindan baslayarak yurtdisina isçi göndermeye baslamistir.1. kusak dedigimiz ilk gidenler tasarruf yapmis, orada baslayan tasarruflarini Gayrimenkul (tarla) alimina yöneltirken yapilasmaya önem vermisler, diger taraftan tarimda makinelesmeye yönelmislerdir. Her geçen gün topraga bagimlilik artmis buna bagli olarak o yillarda küçük yasta evliliklerin önü alinamamistir.            Simdi ise 2. ve 3. kusak orada hem okumuslar hem de ekonominin bazi dallarinda yerlerini almislardir. Buna bagli olarak Harmandalilar Kültür ve Dayanisma Dernegini kurarak beldemize 2005 yilinda 20.000 YTL. Tutarinda kaynak aktarmislardir. Bu para kurakligi önleme yolunda kullanilmis 1995 yilinda 5 hektarlik agaçlandirmaya ek olarak 10 hektar alanda daha agaçlandirma yapilarak halkin hizmetine sunulmustur.             Harmandali’nin ekonomisi genelde tarima dayanmaktadir.36.000 dekar arazisi vardir. Bu arazinin % 20 si sulanmaktadir. Sulama yeralti kaynaklarindan saglanmaktadir. Beldemizde geçmis yillarda bir hayli iddiali olan pancar ekimi son yillarda kuraklik, kota, girdi maliyetlerinde olan artis gibi nedenlerle ekim sahalari her geçen gün azalmaya baslamistir.             2005 yilinda faaliyete geçen“ Harmandali Tarimsal Kalkinma Kooperatifi” kanali ile 100 aileye 200 adet damizlik düve dagitilarak hayvancilik alaninda önemli bir adim atilmistir. Bu gün itibariyle Kooperatif ve özel sahislar tarafindan günde 2500 Litre süt toplanmaktadir. Daha fazla tesvik görmesi halinde hayvancilik gelecek vaat etmektedir.               KÜLTÜR-SANAT (Gelenekler ):            Harmandali tipki Anadolu’nun diger yerlerinde oldugu gibi 1000 yillik bir gelenegin devam ettigi bir yerdir. Zaman içinde degisiklige ugrasa da halen özünden sapmadan geleneklerin devam ettigini görmekteyiz.             Dünya toplumlari arasinda Aile yapisinin en kuvvetli sekilde devamini saglayan Türk Aile yapisini öne çikaran temel dinamikler vardir. Bu gün hayatta olan özellikle 80’li yaslardaki insanlarla yapilan görüsmelerde bu temel degerlerin ilk bakista anlamsiz gelmesine ragmen her bir uygulamanin derin bir anlaminin oldugu ortaya çikmaktadir. Bir ailenin nasil kuruldugundan yola çikarak su asamalardan geçtigini görmekteyiz.             Genelde görücü usulü ile yapilan tanisma ile ise baslanir. Damat ve gelin adayinin bir ortam hazirlanarak görüsmeleri saglanir. Görüsme esnasinda her iki tarafta konusmadan ziyade refleksler ile birbirini tanimaya yönelirler. Örnegin: Kiz oglana çay ikram eder, Ancak sekeri vermez, oglan baslar sekersiz çayi karistirmaya. Aralarinda söyle bir diyalog geçer; Oglan çayi karistirirken, kiz;             —Bir deve katari geçiyor der. Oglan ise,             —Yükü seker olsa bari der.             Buna benzer diyaloglar yasanmakla birlikte bu anlamli görüsmeden sonra ilk adim atilmis olur.             Ikinci asamada aileler arasinda bu isin resmilesmesi (Ilan edilmesi) için kiz tarafinda dünür gitme toplantisi yapilir. Bu toplantiya iki tarafinda 1. derecede yakinlari davet edilir. Kahveler içilir burada ince bir nokta kiz oglanin sabrini ölçmek için kahveye tuz koyar. Kahveler içildikten sonra bu güne kadar hiç degismeyen cümle ile söze baslanir.”Allah’in Emri Peygamberin Kavli ile Kiziniz…’i oglumuz …’a istiyoruz diye söze baslanir. Karsi taraf bu zamana kadar gelismelerden haberdar oldugu için Madem Gençler birbirleri ile anlasmislar bize de hayirli olsun demek düser diye is tatliya baglanir. Bu kurulacak ailenin ilk temel tasi niteligindedir. Daha sonra 6 ay ile 1 yil arasinda degisen nisanlilik dönemi baslar. Buradaki amaç her iki tarafin bu zaman zarfi içerisinde birbirlerini daha iyi tanimalaridir. Nisanlilik dönemi bittikten sonra taraflar yine toplanarak dügün gününün tespiti ve hazirliklarin baslatilmasi yönünde karar alirlar. Önceleri Persembe günü baslayan ve 4 gün süren dügünler günümüzde Cuma günleri baslayip 3 gün sürmektedir.            Cuma namazi kilindiktan sonra camide bayrak duasi edilir ve cami cemaati oglan evine davet edilir. Cuma günü baslayan yemek verme isi günün her saatinde Pazar günü ögleye kadar devam eder. Bayrak yemegi yendikten sonra davet amaciyla genç kizlar ve erkeklerden olusan bir gezi düzenlenir. Ikinci gün kina gecesi tertip edilir. Kiz tarafinda Köyün tüm kadin ve erkekleri toplanir. Orada kizin bundan böyle baba evinden ayrilma vaktinin geldigini hatirlatan kimi zaman aglatan kimi zaman güldür en gösteriler yapilir. Örnegin; Geline kina yakilirken önce içli türkülerle gelin ve annesi basta olmak üzere Orada bulunan kadinlarin tamami aglar. “Yüksek Yüksek tepelere ev kurmasinlar, Asri asri memlekete kiz vermesinler “ diye baslayan türkü esliginde oyunlar oynanir. Diger taraftan yardimlasma ve dayanismanin en güzel örnegine sahit olunur. Her gelen davetli bir zarf içinde ekonomik durum ve akrabalik derecesine göre degisen miktarlarda nakdi yardimlarda bulunur. Bu yardim evlenen çiftlere ekonomik açidan önemli bir katki saglar.             Beklenen an gelmistir. Tatli bir heyecan yasanmaktadir. Yapilan olagan adetlerden sonra gelinin baba evinden ayrilik vakti gelmis duygularin zirve yaptigi bir an yasanmaktadir. Baba kizinin karsisina geçerek;             — Bundan böyle evin gittigin yerdir, dört atanin hakki birdir, orayi evin bilecek onlari atan olarak görecek aile bütünlügünü ve kutsiyetini korumak için elinden geleni yapacaksin. Diye ögütler verir.                                                                                                                                   Vedalasma fasli bitmistir artik. Oglan tarafinda sevinç kiz tarafinda hüzün vardir. Gelin baba evinden baslayan oglan evinde sona erecek bir yolculuga çikar. Adet oldugu üzere mezarlikta dualar edilir. Daha sonra gelin damadin evine gelir. Detaylari ile birlikte gelin içeri alinir. Dügün sahibi misafirler tarafindan tebrik edilerek toplu yemege geçilir.                         EGITIM:             Anadolu’nun diger yerlerinde oldugu gibi Harmandali’da da topraga bagimlilik egitim alanina yönelmeyi 90’li yillara birakmistir.1990 yilinda Beldeye bir adet Bir adet Lise açilmis, Yüksek ögretime geçmenin ilk adimi atilmistir. Fiziki sartlarin yetersiz oldugu bir binada basarili ögrencilerimizin yetismesi bizleri daha da heyecanlandirmistir. Örnegin; 2005 yili ÖSS sinavinda Harmandali Lisesi Türkiye 5. olmustur. Bu basari 2006 yilinda yapimi tamamlanan 10 derslikli son teknolojinin oldugu bir bina ile taçlanmistir. Geç kalinmasina ragmen Beldemizden Tip, Hukuk, Siyasal, Teknik ve ögretmenlik alanlarinda onlarca ögrenci basari ile okullarini bitirerek Türkiye’nin çesitli noktalarinda Türk Milletine hizmet vermektedir. Bunun yaninda Liseye temel teskil edecek iki adet Ilkögretim Okulu ile egitim alaninda basarmanin yollari aranmaktadir.               SAGLIK:            Harmandali’da bir adet saglik ocagi mevcut olup bir saglik Memuru bir adet  Hemsire  ile  saglik  hizmeti verilmektedir..